Mantelzorgondersteuning — waar heeft u als mantelzorger recht op?
Mantelzorg · Ondersteuning · Waardering · Waar Heeft u Recht Op?
Zorgen voor een naaste is waardevol, maar kan ook zwaar zijn. Gelukkig staat u er niet alleen voor: er is allerlei ondersteuning voor mantelzorgers, van een blijk van waardering tot praktische hulp en even tijd voor uzelf. Op deze pagina vindt u een overzicht van waar u als mantelzorger recht op heeft en waar u terecht kunt.

Wat is mantelzorg precies?
Mantelzorg is de onbetaalde zorg die u geeft aan iemand in uw omgeving — een partner, ouder, kind, familielid of vriend — omdat die persoon ziek is, een beperking heeft of hulpbehoevend is. Mantelzorg is iets anders dan vrijwilligerswerk: het komt voort uit een persoonlijke band, en het overkomt u vaak, in plaats van dat u er bewust voor kiest. Juist daarom is het belangrijk dat u weet welke ondersteuning er is.

Mantelzorgwaardering: een jaarlijks bedankje
De mantelzorgwaardering is een blijk van waardering van de gemeente voor mantelzorgers. Sinds 2015 is dit een taak van de gemeenten — het verving het oude, landelijke ‘mantelzorgcompliment’. Elke gemeente geeft er op haar eigen manier invulling aan: het kan een geldbedrag zijn, een cadeaubon, een kortingspas of een activiteit.
Hoe vraagt u de mantelzorgwaardering aan?
U vraagt de waardering aan bij de gemeente waar de zorgvrager (degene die zorg ontvangt) woont. In de meeste gemeenten vraagt de zorgvrager de waardering aan voor zijn of haar mantelzorger(s). De voorwaarden, bedragen en aanvraagtermijnen verschillen per gemeente — kijk op de website van de betreffende gemeente of neem contact op met het lokale steunpunt mantelzorg. Ook wie in een zorginstelling woont, kan de waardering voor een mantelzorger aanvragen.
Respijtzorg: even tijd voor uzelf
Respijtzorg is tijdelijke, vervangende zorg zodat u als mantelzorger even op adem kunt komen — bijvoorbeeld door dagopvang, logeeropvang of een vrijwilliger die de zorg tijdelijk overneemt. Omdat dit zo'n belangrijk en veelgevraagd onderwerp is, hebben we er een aparte pagina aan gewijd: lees hoe u respijtzorg aanvraagt.
Advies, cursussen en lotgenotencontact
Naast praktische hulp is er ook ondersteuning gericht op uzelf als mantelzorger:
- Informatie en advies — over het regelen van zorg, geldzaken en uw rechten, vaak via het steunpunt mantelzorg of een welzijnsorganisatie
- Cursussen en trainingen — bijvoorbeeld over het bewaken van uw grenzen of het combineren van zorg met werk
- Lotgenotencontact — contact met andere mantelzorgers, die herkennen wat u meemaakt
- Een luisterend oor — soms helpt het al om uw verhaal kwijt te kunnen bij iemand die ernaar vraagt
Praktische en financiële ondersteuning
Er zijn ook regelingen die het combineren van mantelzorg met de rest van uw leven makkelijker maken. Denk aan zorgverlof via uw werkgever, en — als de zorgvrager zelf een budget heeft — de mogelijkheid om een naaste te betalen vanuit een persoonsgebonden budget (pgb). Sommige gemeenten bieden daarnaast praktische hulp, zoals een parkeervergunning voor mantelzorgers of hulp bij het huishouden via de Wmo.
Waar meldt u zich als mantelzorger?
De eerste stap is bijna altijd hetzelfde: meld u aan bij het steunpunt mantelzorg of het Wmo-loket van uw gemeente. Zij kennen het lokale aanbod en helpen u verder. Landelijk kunt u ook terecht bij Mantelzorg.nl, de vereniging voor mantelzorgers, voor informatie en advies. Zie ook onze algemene pagina voor cliënten en mantelzorgers.
FAQ Veelgestelde vragen over mantelzorgondersteuning
Niet als landelijke regeling. Sinds 2015 is dit vervangen door de mantelzorgwaardering, die door de gemeente wordt geregeld. De term ‘mantelzorgcompliment’ wordt in de praktijk soms nog gebruikt voor hetzelfde.
Dat verschilt per gemeente. Elke gemeente krijgt hiervoor een budget en bepaalt zelf de vorm en de hoogte — van een geldbedrag tot een cadeaubon of activiteit. Informeer bij de gemeente van de zorgvrager.
Soms. Als de zorgvrager een persoonsgebonden budget (pgb) heeft, kan daaruit onder voorwaarden een naaste worden betaald voor de geleverde zorg. De mantelzorgwaardering zelf is geen salaris, maar een blijk van waardering.
Neem contact op met het steunpunt mantelzorg of het Wmo-loket van uw gemeente. Zij kunnen onder meer respijtzorg regelen, zodat de zorg tijdelijk wordt overgenomen en u even op adem kunt komen.
Voor sommige regelingen, zoals de mantelzorgwaardering, vragen gemeenten om registratie bij het steunpunt mantelzorg of het Wmo-loket. Dit verschilt per gemeente.
Handige hulpmiddelen die zorg uit handen nemen
Kleine hulpmiddelen die het verschil maken in de dagelijkse zorg:
Medicijndispenser. Minder zorgen over wie wanneer welke medicijnen inneemt.
Personenalarmering. Rust op afstand: hulp is altijd een druk op de knop weg.
Antislipmat. Eenvoudige valpreventie, zonder dat er iets verbouwd hoeft te worden.
Over onze aanbevelingen
Deze pagina bevat affiliate links. Als u via deze links iets bestelt, ontvangen wij een kleine commissie - dit kost u niets extra. Wij kiezen hulpmiddelen op bruikbaarheid, niet op commissie.
Twijfelt u welk hulpmiddel bij uw situatie past? Vraag advies aan een ergotherapeut of uw zorgverlener, en informeer bij uw gemeente of zorgverzekeraar of u het hulpmiddel vergoed kunt krijgen voordat u het zelf aanschaft.
Heeft u een vraag over Mantelzorgondersteuning?
Heeft u een vraag die niet beantwoord wordt op deze site — of wilt u een bijdrage leveren aan de kennisbank? Neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag verder.